Vernissage kunstwerken Dirk Boes op SPK
Sinds enige tijd sieren schilderwerken van Turnhoutenaar Dirk Boes de gangen van SPK vzw. De tijdelijke collectie kreeg de naam (Verwanten / Passanten) mee; de individuele schilderijen dragen geen titel, en dateren uit de periode 2005-2010. De stijl van Dirk Boes valt te omschrijven als "Geometrische Abstractie".
Op 17 juni 2011 hielden we een kleine vernissage rond deze werken. Dirk Boes was zelf aanwezig om een woordje uitleg te geven. Hierbij een korte visuele impressie, onderaan deze pagina vind je de letterlijke neerslag van de speech die Dirk bij deze gelegenheid gaf.
Speech van Dirk Boes
Ooit heb ik gekozen om met het medium beeld te werken en niet met taal. Dus pak je me op een zwak punt wanneer je van me verwacht dat ik je nu, in woorden, moet duidelijk maken waarin de waarde of betekenis van mijn werk ik gelegen. Ik vrees dat het die vertaalslag niet zal overleven, net zomin als ikzelf moest ik me in een verhaal moeten bewijzen. Overigens is elke vertaling, zeker van het ene medium door middel van een ander, toch steeds een vertekening van het vertaalde, laat staan een ontkenning hiervan.
Wat ik wel kan, is zwemmen in wat je de onderstroom zou kunnen heten waarop mijn werk drijft. Om die onderstroom te duiden, zou ik graag twee termen, twee ideeën, opvoeren, niet als onderscheiding maar als onderschrijving, en ook niet sluitend maar als een benadering: immanentie en integriteit. Beide zie ik graag als mogelijke ideale karaktereigenschappen van mijn werk, maar ik zou ze zeker zo graag zien als een mogelijk ideaal resultaat van de omgang ermee. Wat bedoel ik nu met die termen?
Immanentie doelt op wat je het hier-en-nu effect zou kunnen noemen, of ook, met andere woorden, het 'what you see is what you get' effect. De elementen die nodig zijn om je met het werk te verhouden, worden door het werk ter plekke aangedragen. Het toont zich hier en nu aan de kijker en het hoopt dat die kijker zich daardoor ook hier, op deze bepaalde plaats, en nu, in deze bepaalde tijd, van zijn aanwezigheid bewust zal zijn. Om het nog duidelijker te stellen: de tegenhanger hiervan, bijvoorbeeld een weergave van een exotisch, historisch landschap, kan je in vervoering brengen naar verre plaatsen en verre tijden. (Het kan soms zelfs moeilijk vallen er van weer te moeten keren. Hoe erg is dit? Hier spreek ik me niet over uit. Maar het is zeker iets anders.)
Integriteit dan. Wat integer is, is hoofdzakelijk gedefinieerd vanuit zichzelf en door zichzelf. Bekijk het als 'het ding op zich', weliswaar in zijn context, maar niet vanuit en door die context gedefinieerd, of toch niet hoofdzakelijk. Het wordt begrepen op en in de zelf aangedragen termen en elementen. Het drukt zichzelf uit en laat zich niet gebruiken als spreekbuis voor andermans boodschap. Ook heeft het geen nood aan inhoud en aura die ergens van buiten moeten worden aangedragen om zichzelf te kunnen bewijzen. Aan de andere kant van de lijn: een historiestuk bijvoorbeeld vergt van de kijker gedegen kennis van het verhaal, zoniet bestaat de kans dat het hele ding je ontgaat. Of het pronkt met de parafernalia van de getoonde macht en pracht, en verleidt de kijker om hierin mee te gaan.
Natuurlijk is mijn werk niet weg van de wereld: het moet daar een plaats in vinden en kan er eveneens de broodnodige cultuur uit putten, en, ik ben me hiervan bewust, moet dit alles in een welbepaalde culturele context plaats vinden waarvan we allen deel uitmaken. Zowel het werk als de kijker en maker hebben hierin hun wortels. Dit zijn regels, en grenzen, van het spel. Nodig, maar niet absoluut, en ook niet meer dan dat.
Over de werken zelf laat ik me niet uit. Ik hoop dat wat net is gezegd dit zwijgen aanvaardbaar kan maken, en ook dat dit zwijgen geen 'verzwijgen' is maar veeleer schroom om ze in hun werking te veel te bepalen, om ze te veel in de mond te leggen. Het is aan hen nu om te praten. Of om op hun beurt te zwijgen. Want dat laatste mag ik nog wel meegeven. Stilte is hen toevertrouwd."
Dirk Boes, Turnhout, 17 juni 2011
